شمس الدين محمد تبادكانى طوسى

24

تسنيم المقربين ( شرح منازل السائرين خواجه عبدالله انصارى ) ( فارسى )

صحو ( 88 ) ، و جور ( 96 ) ، منازل السائرين در صد ميدان نمىباشد « 1 » . آنچه در تكملهء بحث بايسته است اينكه ، محقق ارجمند آقاى بيدارفر « 2 » در مقدمه شرح عبد الرزاق كاشانى صد ميدان را مقتبس از منازل السائرين مىداند و اين مستلزم تأخر صد ميدان از منازل السائرين است ، حال آنكه صد ميدان 22 سال پيش از منازل السائرين تأليف شده . و تذكر ديگرى كه بايسته است اينكه ، اگر مؤلفى كتاب خود را تلخيص كند آن را بايد « ملخّص » يا « مختصر » ناميد و « مقتبس » كتابى است كه شخص ديگرى از كتاب مؤلف اقتباس نمايد تا لفظ مقتبس صدق نمايد . متن صد ميدان يك بار سال 1995 در قاهره و به سال 1341 خورشيدى در كابل به چاپ رسيده است . اخيرا نيز به تصحيح عبد الحى حبيبى ، به سال 1375 ، توسط نشر دنياى كتاب و بار ديگر به اهتمام قاسم انصارى ، توسط كتابخانه طهورى ، به سال 1358 به چاپ رسيده است . شروح منازل السائرين از شيخ الاسلام آثار زيادى به نظم و نثر ، عربى و فارسى باقى مانده است كه به تفصيل در كتب و رسالات تحقيق شده و تكرار آن مفيد فايدتى نيست . از مهم‌ترين آثار شيخ منازل السائرين است كه در مشارق و مغارب جهان اسلام مىشناسندش و بيش از هر كتاب ديگر در موضوع منازل و مقامات مورد عنايت و اقبال طالبان و سالكان قرار گرفته است . نظر به سبك جذّاب و نثر پخته و شيواى عربى و تضمين آن بر مطالب عاليه و اينكه در ميان نظاير خود به بهترين شيوه‌اى قابل تعليم و تعلم درآمده است از همان آغاز مورد توجه خاص اهل عرفان قرار گرفت و در مدارس و خانقاهها دست به دست مىگشت ؛ و همين امر موجب شد تا بسيارى از فقها و عرفاى فرق مختلف اسلامى از حنبلى گرفته تا شيعى امامى بر آن شرح بنويسند كه انصافا پرداختن كامل به كتابشناسى و نسخه‌شناسى

--> ( 1 ) . صد ميدان ، مقدمهء عبد الحى حبيبى ، ص 13 . ( 2 ) . شرح منازل السائرين ، مقدمه ، ص 30 .